Schandpaal: waar komt dat woord eigenlijk vandaan?

Onze Nederlandse taal kent vele prachtige woorden. Iedere woensdag plaatsen we hier een stukje over de herkomst van een woord. Vandaag staat schandpaal in de schijnwerpers. Waar komt het woord vandaan en wat betekent het nou precies?

“Die moeten ze echt aan de schandpaal nagelen!”

We gebruiken het niet zo heel vaak meer, het woord schandpaal, maar als we graag zien dat iemand publiekelijk vernedert wordt, of we onszelf behoorlijk voor gek voelen gezet, komt het woord vaak toch weer even bovendrijven. Negen van de tien keer in combinatie met het woord nagelen. Maar waar komt het woord schandpaal dan vandaan en waarom gebruiken wij het op deze wijze?

De meeste mensen weten dat de schandpaal een middeleeuws werktuig is dat gebruikt werd om misdadigers te kijk te zetten. Volgens Historiek moesten misdadigers soms wel een hele dag met hun armen en hoofd door de gaten staan. Daar werden ze regelmatig bekogeld met rot fruit en stenen. De rechters hielden er zelfs rekening mee door mensen bij een tweede straf op een drukke marktdag aan de schandpaal te nagelen.

Het is dus niet vreemd dat wij dit woord nog altijd in dezelfde context gebruiken. Het was een veelvoorkomende straf en heeft zich zodoende in onze taal weten te nestelen. Het is daarnaast ook nog eens een echt Nederlands woord. Volgens de etymologiebank is het woord een samentrekking van schande (oneer en/of schamen) en, je raad het al, paal. Uit een tekst van 1848 blijkt dat hij zo heet omdat misdadigers “tot hun schande aan die paal in het openbaar tentoongesteld werden.”

Ben jij nou ook benieuwd naar de herkomst van een bepaald woord? Laat het dan zeker weten. Je kan hier een verzoekje insturen en wie weet heb je dan volgende week je antwoord.